تهدید سلامت جسمی روانی کودکان در سایه ی همه گیری کرونا
خبرنگارحوزه سلامت: ماریا نظری
صدف نیوز/ این روزها که کرونا بر زندگی مردم غلبه کرده و همچنان می تازد، والدین بیش از همه نگران شیوه زندگی نامعلوم کودکان خود هستند اما تبعیت از توصیه ماندن در خانه مانع از رشد جسمی و روانی و اجتماعی آنها می شود.
بچهها در دوران همهگیری وضعیتی مانند قبیلهٔ سرگردان دارند، با اینکه (بیشتر آنها) به طور حیرتانگیزی از عوارض بیماری کووید ۱۹ ایمن هستند اما زندگی و روال روزانهٔ آنها زیر و رو شده است.
ویروس کرونا در مدتی که میهمان ناخوانده خانه ها شده است، افراد بسیاری را درگیر بیماری های جسمی، روحی و روانی کرده است، اما با تمام ناباوری از ادامه دار بودن این وضعیت این روزها همچنان خانواده ها در این کره خاکی در قرنطینه به سر می برند تا جان سالم از این ویروس به در ببرند و طبیعتا بیش از اوایل؛ درگیر مسائل روحی و روانی ناشی از قرنطینه شده اند، احساس تنهایی و افسردگی از مهم ترین عوارض روانی ناشی از این ویروس است اما در این میان کودکان و نوجوانان که دارای انرژی فراوانی هستند و نیاز دارند تا این انرژی را از طرق مختلف تخلیه کنند، بیش از بزرگسالان درگیر مسائل روحی و روانی ناشی از این بیماری می شوند.
این فراگیر شدن ویروس کرونا، زندگی خانوادگی را در سراسر دنیا مختل کرده است. تعطیلی مدارس، دورکاری، فاصلهگیری اجتماعی، خانه نشینی و… از جمله مواردی است که همه افراد به خصوص والدین باید آن را رعایت نمایند.
در این جا بر آن هستیم که مجموعهای از نکات آسان را به والدین و مراقبین ارائه دهیم تا به آنها در مدیریت این وضعیت جدید و موقتی کمک کند.
با کودکان پرخاشگر و کلافه چه باید کرد؟
کودکانی کلافه، پرخاشگر و بی حوصله را این روزها در هر خانه ای می توان دید که دیگر با هیچ وسیله ای سرگرم نمیشوند و برای رهایی از این وضعیت بیقراری میکنند.
زندگی کودکان به خاطر شیوع ویروس کرونا دگرگون شده، تعطیلی مدارس، مهدها، باشگاه ها، سینماها، شهربازی ها برای طولانی مدت و اجبار به در خانه ماندن همانگونه که برای همه افراد بعد از مدتی منجر به بیقراری و بی حوصلگی میشود به همان نسبت در کودکان و گاهی با شدت بیشتری باعث اضطراب و روابط چالشی با والدین می شود.
و این محدودیت ها و نداشتن همبازی، روال عادی زندگی کودکان را به هم ریخته و در خانه ماندن سلامت جسمی و روانی آنها را با خطراتی مانند چاقی و اضافه وزن، ضعف بینایی، بروز بیماریهای غیرواگیر در آینده، افسردگی، درد و ضعف در عضلات گردن و دست، اضطراب، تنش، سرخوردگی، گوشه گیری و غیره مواجه می کند.
تعطیلی مدارس اولین اقدام در مواجهه با همه گیری کرونا بود و در جهت پیشگیری از انتقال این ویروس آخرین جایی است که محدودیت آن برداشته می شود. بنابراین کودکان و دانش آموزان برای مدت زمان طولانی مجبور به تحمل بار روحی و روانی این قرنطینه خانگی خواهند بود.
عبارت کرونا کودکان را کمتر درگیر میکند! جمله امید بخشی برای خانواده ها بود که کرونا با این همه پیچیدگی و هولناکی اش اما با کودکان قرار بر مهربانی دارد در حالی که با طولانی شدن همه گیری این ویروس، کودکان به گونه دیگری مورد آسیبهای پیدا و پنهان کرونا قرار گرفتند. در خانه ماندن یا تعطیلی هایی که در اوایل و برای مدتی اندک می تواند برای آنها خرسند کننده باشد اما در طولانی مدت برای آنها کلافه کننده خواهد بود.
سبک زندگی و آموزش کودکان به یکباره تغییر کرد، از شور و هیجان و جنبه سرگرمی مدرسه و بازی با دوستان کاسته شد و جنبه کاملا جدی و آموزشی مدرسه بدون آماده بودن زیرساخت های آن به خانه انتقال داده شد. آن هم به صورتی که آموزش پر هزینه تر و هزینه تامین گوشی هوشمند و تبلت و اینترنت به عهده خانواده ها نهاده شد.
در چنین وضعیتی علاوه بر نامانوس بودن شیوه آموزش مجازی، مشکلاتی اعم از ناتوانی در تامین ابزار آموزشی که به یکباره گران قیمت شده بود بار روحی و روانی بیشتری بر کودکان و خانواده ها وارد آورد. به عبارتی می توان گفت بچه ها و خانواده ها در سایه کرونا با شکافی به نام شکاف دیجیتال که به خصوص بعد از شیوع کرونا بیشتر شده است وارد جدالی نابرابر شدند. جدالی که خود نمادی از خشونت پنهان کرونا بر کودکان به شمار می رود.
نظام آموزشی ما در بحران کرونا مثل دیگر بحران ها غافلگیر شد. گرچه ماهیت خاص این پدیده و فراگیری آن تا حدی قابل فهم بود ولی ناتوانی نظام آموزشی در مواجه با شرایط کرونا و عدم تصحیح خطاها باعث شد که بیشتر بار مسوولیت آموزشی فرزندان به دوش خانواده ها بی افتد. خانواده ها بودند که باید برای فرزندان خود گوشی و تبلت و اینترنت تهیه کنند. خانواده ها باید کمک یار فرزند خود باشند و در کنار زحماتی که بسیاری از معلمان زحمتکش انجام می دهند بار خانواده ها بسیار سنگین تر شد.
طبق برسی ها انجام شده، این نتیجه مشهود است که، انتقال مدرسه به خانه و منتقل کردن تمام تنش ها به درون خانواده به خصوص در خانواده هایی که خود بخاطر مشکلات اقتصادی و اجتماعی دچار ناهنجاری هایی هستند بار فشار بر خانواده ها را بیشتر کرد و انسجام خانواده را در معرض خطر قرار داده است.
شرایط قرنطینه و لزوم بیرون نرفتن اعضای خانواده باعث شد که تحصیل و فراغت و ارتباطات و ورزش، به خانواده ها منتقل شود. به عبارتی کلاس به خانه و خانه به کلاس منتقل شد. بار اصلی همه فعالیت ها به دوش تکنولوژی افتاد در حالیکه مدیریت تکنولوژی در دست خانواده نبود و بسیاری از خانواده ها فهمی از مدیریت فناوری و اینترنت ندارند.
و به این صورت است که فرزندان ساعت های زیادی با گوشی سپری می کنند و امکان تشخیص کاذب و یا واقعی بودن آنها وجود ندارد. و در صورت تشخیص نیز راه حل جایگزین وجود ندارد. تا جایی که اختلاف والدین با فرزندان بر سر کم کردن میزان فعالیت با اینترنت و امکان اعتیاد اینترنتی بچه ها به بروز تنش و اعمال خشونت بر بچه ها می انجامد و همین اجبار به در خانه ماندن و یکنواختی محیط خانه و اجبار در کنار هم ماندن تمام اعضای خانواده باعث شده که آستانه تحمل والدین و فرزندان کاهش پیدا کند و در برخورد با هر مشکلی، توان حل مسالمت آمیز آن را نداشته باشند وبه خشونت کشیده شود.
در ادامه ماندن درخانه که باعث تغییر سبک زندگی فرزندان شده است باید گفت: تغییر ساعت خواب و بیداری، نبود امکان ورزش و تفریح ، کاهش ارتباطات خانوادگی و دوستی و صرف زمان زیادی با گوشی اینترنت باعث شده که سبک زندگی اعضای خانواده تغییر کند و این تغییر سبک زندگی باعث پرتاب زودرس کودکان به فضای مجازی و تسریع در بلوغ زودرس آنها شده است، این شیوه از زندگی باعث شده است، سبک زندگی متنوع قبلی که ترکیبی از خانه و مدرسه و بیرون بود به ترکیب فضای خانه و دنیای مجازی و حذف فیزیکی نهادهای واسط شود. درحالی که خانواده ها امکان مدیریت مناسب این فضا و سبک زندگی جدید را به طور صحیح دارا نیستند و منفعلانه و تقدیرگرایانه به پذیرش آن دست زده اند.
تعدادی از جامعه شناسان در خصوص برخی راهکارهای این شرایط گفته اند: کاهش حجم فعالیت های آموزشی در خانواده که میتواند باعث کاهش استرس و اضطراب در فرزندان و خانواده ها شود و کمک به نهاد خانواده ها و کاهش بار تربیت فرزندان از روی دوش آن با فعال کردن نهادهای مرتبط در شرایط کرونا می تواند تا حدودی به رفع مشکلات ناشی از چنین شرایطی کمک کند.
چگونه میتوان آسیبها را کاهش داد؟
همچنین: صدا و سیما به عنوان رسانه ای فراگیر باید بتواند فعالانه تر برخورد کند و با ایجاد جذابیت، تنوع، خلاقیت و…مقداری از بار فضای مجازی در آموزش سرگرمی و تربیت فرزندان را بر دوش بگیرد و با تولید محتوا و برنامه های موثر خانواده ها را یاری و اعضا را به همبستگی و ارتباط و انسجام بیشتر تشویق کند خصوصا حالا که چیزی به اتمام مدارس و تنها سرگرمی دوران کرونایی کودکان نمانده است.
بحران های اقتصادی درون خانواده ناشی از تورم و بیکاری بسیاری از سرپرستان خانوار باعث شده که خانواده ها در تامین نیازهای فرزندان خود با مشکل مواجه شوند و بیشترین توجه را در تامین نیازهای اولیه آنها صرف کنند بطوریکه دیگر توان و انرژی لازم و کافی برای سرگرمی و حل مشکلات تربیتی آنها نداشته باشند. که همین بی توجهی و ناتوانی می تواند گاه به شکل خشونت فیزیکی و یا به شکل خشونت عاطفی و دیگر آسیب های اجتماعی خود را نشان می دهد.
همانطور که اشاره شد کرونا علاوه بر آثار جسمی، تاثیرات روانی بسیاری داشته که در این میان کودکان بیش از بزرگسالان در معرض آسیبهای روانی قرار دارند در حالیکه با برنامهریزی مناسب میتوان این آسیبها را کاهش داد و از فرزندان محافظت کرد.
والدین، مربیان آموزشی، مسئولان و دست اندرکار باید این واقعیت را درک کنند که کودکان و نوجوانان از گروه سنی ۵ تا ۱۵ سال در مواجهه با بیماری کرونا ممکن است عصبی و نگران شوند لذا باید با این قشر مدارا و همدلی کرد.
کودکان در شرایط بحران، نیازمند حمایت بیشتری هستند به طوریکه اگر نیازها و کمبودها و محدودیت های کودکان در بحران هایی اعم از جنگ و بلایای طبیعی شناسایی نشود و به آنها پرداخته نشود پیامدهای آن برای همیشه در کودکان باقی خواهد ماند. کرونا نیز می تواند چیزی شبیه به شرایط بحرانی باشد که در آن باید به کودکان بطور ویژه و خاص توجه شود.
ساعت: ۱۰:۰۰ بعد از ظهر – ۱۴۰۰/۰۲/۳۱
بازدیدها: 425
Loading ...
آخرین دیدگاهها