«جنوب» جاذبه رویایی گردشگران دریایی، بوم گردی و سلامت

به قلم: یوسف ملایی – صدف نیوز

وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ إِنَّ عَذابَ رَبِّکَ لَواقِعٌ. طور/سوره۵۲، آیه۶ «سوگند به دریای پُر و برافروخته». سوگند به دریا، بیانگر تقدس آن و تاکید الهی است؛ زیرا خدا به نام مقدس خودش، به قرآن حکیم «وَالْقُرْءَانِ الحَْکِیم إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِین‌»، به قلم و آنچه می‌نویسند «ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ»، به آسمان که دارای برج‌های بسیار است «وَ‌السَّمَاءِ ذَاتِ الْبرُُوج‌»،سوگند به روز قیامت‌ «لَاأُقْسِمُ بِیوْمِ الْقِیامَه» و … نشانگر ارزشمندی و بُعد الهی دریا است. بنابراین سفر به بنادر و جزایر و سیر و سیاحت در سواحل، دریاها و اقیانوس‌ها، بازگشت به ذات خدایی و سرشت بشری انسان است. این یادداشت پیرامون «گردشگری و صنعت توریسم» با محوریت اقتصاد دریامحور در جغرافیای مسحور کننده جنوب؛ زیست عاشقانه، پژوهش بخردانه و پندار راستین ساکنان صادق و مهمان‌نواز قلمرو دریا است.

 

هفت و راز سر به مُهری در دل دریاهای ایران

 

پیش از پرداختن به راز سر به مُهر در دل دریاها، جالب است بدانیم که اگر آب و دریا نبود، هیچ حیاتی نیز در عالم امکان وجود نمی‌یافت. خداوند به صراحت در آیه ۳۰ سوره انبیاء می‌فرماید: «وَ جَعلنا مِن الماءِ کُلِّ شَیءٍ حَیٍّ» ما هر چیز زنده‌ای را از آب آفریدیم. این بدان معناست که هر چیزی که از حیات بهره‌مند است و نام زنده و زندگی بر آن می‌رود‌، ریشه در آب دارد.

با این مقدمه، باید بیندیشیم که چرا بیش از هفتاد درصد بدن آدمی را آب تشکیل می‌دهد و بیش از هفتاد درصد از سطح زمین را آب پوشانیده است؟ چگونه است که واژه «دریا» در قرآن کریم هفت بار تکرار شده است؟ چرا خدا در کتاب آسمانی قرآن از «هَفت دَریا» دریای اخضر (اقیانوس هند)، دریای عمان (دریای عمان و بخشی از خلیج فارس)، دریای قلزم یا بحر احمر (دریای سرخ)، دریای بربر (بخشی از اقیانوس هند)، دریای اقیانوس (اقیانوس اطلس)، دریای قسطنطنیه، بحرالروم (مدیترانه) و دریای اسود (دریای سیاه) نام برده است؟ چه ارتباطی بین این موضوعات و هفت استان ساحلی ایران(گیلان، مازندران، گلستان، خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان) وجود دارد؟

عدد هفت از دوران کُهن تا کنون در میان اقوام و ادیان مختلف، در جغرافیاهای متفاوت نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و نماد یک نظم کامل و یک سرّ مگو است. هفت سین نوروز، عجایب هفت‌گانه، هفت خان رستم و اسفندیار،  هفت شهر عشق، هفت بار طواف کعبه، هفت طبقه زمین و آسمان، هفت کره و هفت دریا،  هفت بار رمی جمرات، هفت روز هفته، هفت رنگ اصلی، هفت‌سیاره، هفت هنر، هفت تن اصحاب کهف،  هفت پیر، هفت پیکر، هفت امشاسپندان، هفت وادی سلوک برای رسیدن به حقیقت (طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، فقر، حیرت و فنا)، هفت موضوع قرآن کریم (وعد، وعید، وعظ، قصص، امر، نهی و ادعیه) و … از اهمیت ویژه، ارزش عجیب و سپنتایی عدد هفت حکایت دارند.

 

«دریا» شگفت‌انگیزترین خلقت خالق زیبایی‌ها است

 

جنوبی‌ها، نان و نمک دریا را خورده‌اند و برای همیشه قدردان فراخ دستی و گشاده رویی آن هستند. «دریا» شگفت‌انگیزترین خلقت خالق زیبایی‌ها است. مادرانه ترین مضمون و دلپذیرترین احساس از این جغرافیای شاعرانه استنباط می‌شود. سخاوت، ضیافت و نجابت در نگاه آبی و زلال «دریا» به روشنایی پیداست. «دریا» میراث مقدس و ارزشمندترین پیشکش خدا به بشریت است. گنجینه‌ای که جهان را نان و نمک می‌بخشد. پدیده زیبا و اسرارآمیز که می‌شود به شیوه الهی به آن سوگند یاد کرد.

 

دیدن دریا، عجیب‌ترین عبادت

 

«دریا» انگار از آسمان افتاده است. شگفتانه ای که اندیشمندان را به درک، درنگ و دانایی می‌رساند. «دریا» اسرار خلقت و راوی دل دادن و دل سپردن است و قصه زندگی انسان را از روزگار نخستین تا واپسین لحظات با جزئیات، روایت می‌کند. دل سپردن به «دریا» از فطرت آدمی فاصله ندارد و دل ستاندن «دریا» به جنسِ «جان ستان» و بُعد الهی آن مربوط می‌شود. اینگونه است که بشرِ آگاه برای رسیدن به دریا، مشتاقانه هزینه می‌کند. دریاها و اقیانوس‌ها، دوست‌داشتنی‌ترین مقاصد مسافرانی هستند که سفر را به نیکی می‌فهمند. دریا آن‌چنان شگفت‌انگیز، شورآفرین، مقدس و با برکت است که در حدیثى منقول از پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله) نظاره کردن دریا، عبادت شمرده شده است: النَّظَرُ فى ثَلاثَهِ أشیاءَ عِبادَهٌ: النَّظَرُ فى وَجهِ الوالِدَینِ، وَ فِى المُصحَفِ، وَ فِى البَحرِ. «نگاه کردن به سه چیز، عبادت است: نگاه کردن به صورت پدر و مادر، به قرآن و به دریا.» شاید برخی گمان کنند، عجیب‌ترین عبادت، دیدن دریاست، اما ساحل نشینان این عبادت را باور دارند.

 

«دریا» عضو خانواده جنوبی ها است

 

آب و «دریا» در نزد اهالی جنوب به شدت قابل احترام هستند. ضرب‌المثل‌ها، متل‌ها، افسانه‌ها، اشعار، معیشت، تفریح، خوراک و تمام ابعاد زندگی ساکنان سرزمین شرجی زده جنوب از سیستان و بلوچستان تا خوزستان بدون واسطه با دریا مرتبط است. بوشهر و بندرعباس نیز، مانند برادران دوقلو، دست در دست یکدیگر دل به دریا زده‌اند و با دلِ دریایی شان میزبان روسفید این سرزمین هستند. «دریا» عضو خانواده جنوبی ها است. دختران نازنین و سبزه بندری، نام خویش را از «دریا» به عاریت گرفته‌اند. «دریا»، «ساحل»، «صدف»، «مرجان»،«مروارید»، «ماهی»، «تالاب»، «توتیا»، «دُرسا»، «دُریتا»، «دُرین»، «دنیز» و … بخش کوچکی از نام‌های پرتعداد دریایی هستند و هنگامی که مادران، فرزندان خود را صدا می‌زنند «دریا» خوشحال می‌شود و موسیقی دلنشینی با امواجش منتشر می‌کند. جنوبی‌ها علاوه بر اسامی فرزندان، اسم مشاغل، رسانه‌ها، کوچه‌ها، خیابان‌ها، اماکن مختلف شهری و … را از دریا وام گرفته‌اند. مثلا، در هرمزگان رسانه‌های: «صبح ساحل»، «صبح دریا»، «دریا»، «دریای اندیشه»،«آوای دریا»، «ندای جزیره»، «ساحل»،«ساحل صدف»، «صدف»، «مرجان»، «دلفین»، «آوای شرجی»، «کالنگار»، «آفتو ساحل»، «امید ساحل»، «موج سُرخ»، «مروارید خلیج فارس»، «کالنگ»، «بهارنارنج خلیج فارس»، تلویزیون اینترنتی «شرجی»، صداوسیمای مرکز «خلیج‌فارس» و …؛ در استان بوشهر، رسانه‌های: «دریا کنار»، «خلیج‌فارس»، «دریای جنوب»، «دریا دلان» و …؛ در سایر استان‌های جنوبی و ساحلی نیز از نام مبارک دریا به عنوان یک مبنا و سرمشق استفاده می‌شود.

 

دریا، مقصد ذائقه های متفاوت

 

«دریا» به همه ذائقه ها و سلیقه‌ها این فرصت را می‌دهد که منتهای لذت را از با او بودن تجربه کنند. شخصیت‌های پرشور و ریسک‌پذیر، ترجیح می‌دهند از غواصی، غواصی اسکوبا، سفرهای اکتشافی، صید ماهی و مروارید در اعماق، سفرهای طولانی، شناورهای بادبانی، مانورهای نظامی و … برای تخلیه انرژی و نشان دادن شجاعت ایرانیان بهره بگیرند.

خانواده‌ها نیز؛ اکوتوریسم یا بوم‌گردی، پرنده‌نگری، قایق‌سواری تفریحی، ساحل گردی، بازی‌های ساحلی، گردشگاه‌های ساحلی، ورزش‌های آبی، شنا، صید سنتی، آکواریوم‌ها، جنگل مانگرو، عکاسی، تولید محتوای دریایی و … را می‌پسندند.

گردشگران علمی نیز از پس کرانه تا کرانه و از فراز تا فرود دریا را می‌کاوند و انواع ماهی‌ها، صخره‌های مرجانی و سایر مخلوقات دریایی را مورد بررسی قرار می‌دهند.

دریا برای گردشگری فرهنگی، هنری، مذهبی، اجتماعی، تاریخی، معماری و … نیز بسته‌های جذاب و بی‌نظیری دارد. سراسر جنوب، سرشار جاذبه‌های گردشگری در حاشیه دریاها، سواحل، اعماق دریا، جزایر و بنادر است. سنت‌های دیرینه، اسطوره‌ها،  افسانه‌ها، ادبیات، مردان و زنان دریانورد، شناورهای بادبانی، انواع شناور و سبک و سنگین، صنعت لنج سازی، کشتی سازی، دانشکده‌های دریایی، هنرستان‌های دریایی، پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس ودریای عمان، شیلات، رستوران‌های دریایی، انواع خوراکی‌های دریایی و صدها جاذبه دیگر، دل هر گردشگر و مسافری را می‌رباید و موجب می‌شود خاطره‌انگیزترین لحظات زندگی‌اش را از جنوب به یادگار ببرد.

 

«نوروز دریا» روز دریا در جنوب

 

جشنواره آیینی و تابستانه «نوروز دریا» هر شهریورماه، شور می‌آفریند و با نوای دلنشین موسیقی محلی جفتی و لیوا، با گُل و گِشته، با مِهر، پذیرای گردشگران گران‌سنگ و شکیبایی است که از سراسر جغرافیای ایران زمین به روستای «سَلَخ» جزیره گردشگری قشم در جنوب هرمزگان می‌آیند.

آ

دریا، آیینه در دست دارد و سنت دیرینه «شوشی» را به نمایش می‌گذارد. آیین سنتی «نوروز دریا» یا «نوروز صیاد» بیستمین سال دورهمی دریایی خود را امسال نیز جشن گرفت تا ادای احترام مردمان سختکوش، صبور و رستگار جزیره جهانی قشم به دریا و طبیعت را به تصویر بکشد. هفته فرهنگی

«نوروز دریا» فرهنگ عامه جزیره نشینان را پاس می‌دارد و فرصت مغتنمی است تا گردشگران و پژوهشگران خارجی را مشتاقانه به سرزمین باصفای جنوب فراخواند. «نوروز دریا» حتی می‌تواند روز «دریا» در جنوب را به نام خود سند بزند و در گاه‌شمار رسمی کهن دیار ایران ثبت شود.

 

«خلیج فارس» میزبان منحصر بفردترین مراسم محرمی جهان

 

«عَلَم شویی» منحصر بفردترین آئین سنتی ماه محرم جهان، با دیرینگی ۴۰۰ ساله، دوم ماه محرم در بندرعباس، جاذبه گردشگری مذهبی و جالب توجه است.

«عَلَم شویی» منبر گَپ- حسینیه دوازده امام میانِ شهر بندرعباس، با ۱۲ عَلَم خاص در دامان نیلگون خلیج فارس، مظهر پاکی و روشنایی، یکی از منحصر بفردترین آئین‌های سنتی ماه محرم در جهان است که صرفا در کلانشهر مذهبی بندرعباس برگزار می شود. عَلم ها در آئینی خاص با دودکردن اِسپند و عود و با ذکر صلوات برای شستشو و تطهیر سالیانه به پاک‌ترین ساحل دریا برده می‌شوند.

«عَلَم ها» از شبستان پشت صحن اصلی منبر که در فراز زیارت «تَن مُسلم» آرمیده‌اند به ترتیب از امام اول «شاه شیرین کام» تا امام دوازدهم به نماینده خانواده‌ای که این «عَلَم ها» به آن‌ها منتسب است داده می‌شود تا با سلام و صلوات با آئینی خاص به دریا بسپارند.

مراسم با شکوه  «عَلَم شویی منبر گَپ» به شماره ۱۲۹۱ به تاریخ اول شهریورماه سال ۱۳۹۵ به ثبت آثار ناملموس کشوری رسیده است. همچنین شبستان قدیمی پشت صحن اصلی منبر با معماری سنتی بادگیر سال ۱۳۸۱ ثبت آثار ملموس کشوری شده است.

 

آیین سنتی «پا نَهو» جاذبه گردشگری دریایی

 

چهارشنبه‌ها «پای خضر نبی(ع)» در ساحل محله سنتی «پُشت شهر» میعادگاه بومیان بندرعباس برای تَن به آب زدن و پاسداشت آیین سنتی «پا نَهو زدن» است.

«چهارشنبه آخر صفر در بندرعباس» یک آیین سنتی و مذهبی است که مردم این شهر با رفتن به ساحل دریا و آب‌تنی، به دنبال پاک‌سازی جسم و روح از نحسی این ماه و طلب خیر و برکت هستند. این آیین به عنوان میراث معنوی هرمزگان به ثبت رسیده است و مردم معتقدند که با این کار، از بیماری‌ها و چشم زخم در امان می‌مانند. در این کهن آیین، مردم سه بار به سوی دریا رفته و نیت می‌کنند و همزمان یک حبه قند یا شیرینی را به دریا انداخته و با گویش بندری می‌گویند: «شیرینی ما بِی تو، شفای تو بِی ما» یعنی ما برای تو شیرینی پیشکش می‌کنیم و تو به ما شفا و سلامتی ببخش.

از دیگر آیین‌های این روز، گفتمان صمیمی اهالی بندرعباس با دریا است که می‌گویند: «صفر اَ دَر، خطر اَدَر، جاش سلامتی» یعنی ماه صفر و خطرات آن در حال تمام شدن است و به جای آن سلامتی و تندرستی می‌آید.

در این سنت دیرینه نیز افرادی که به این مراسم می‌آیند مقداری از آب دریا را نیز در ظرفی ریخته و بدون آن که در طول مسیر ظرف را روی زمین بگذارند آن را به خانه برده و در چهارگوشه منزل می‌ریزند تا روزی و برکت دریا را به خانه آورده باشند و با آویختن آن بطری آب در جلو منازل، چشم شور را با آب شور دریا بشویند.

مردم تمام چهارشنبه را دارای احترام می‌دانند و به عنوان مثال اعتقاد دارند حضرت خضر نبی(ع) و همراه همیشگی‌اش حضرت الیاس(ع) بعد از ظهر و غروب هر چهارشنبه، از کوچه‌ها و محله‌ها عبور می‌کنند و به همین دلیل مردم چهارشنبه جلوی خانه خود را آب و جارو می‌کردند و هنوز نیز این رسم رواج دارد.

در این رسوم نیکو که یادگار نیاکان مردم بومی بندرعباس است، مردم بعد از ظهر سه‌شنبه و صبح و بعد از ظهر چهارشنبه پایانی ماه صفر، در محله‌های ساحلی مانند: «پُشت شهر»، «سورو»، «سرریگ»، «خواجه عطا» «گُلشهر» و «مُغ ناخا» به دریا می‌زدند و برای افرادی نیز که ناخوش احوال بودند و نمی‌توانستند به دریا بیایند، مقداری از آب دریا را در ظرف ریخته و برای آن‌ها می‌بردند تا چشم زخم را از آنان دور کنند.

این مراسم پس از دو ماه عزاداری محرم و صفر برگزار می‌شود. مردم با حضور در ساحل، دست در دست یکدیگر و با اتحاد، وارد دریا می‌شوند تا هفت موج از آن‌ها عبور کند. با هر موج، سوره‌های «انشراح»، «نصر»، «تین» و «توحید» را می‌خوانند و همراه با فرستادن صلوات، سه بار سر خود را در آب فرو برده و بیرون می‌آورند. این عمل نمادی از پاک‌سازی جسم و روح و طلب خیر و نیکی از درگاه خداوند است.

چهارشنبه آخر ماه صفر، علاوه بر وجهه دینی و معنوی، کارکردی اجتماعی نیز دارد. حضور جمعی مردم در سواحل و اجرای آیین، زمینه همبستگی اجتماعی، تقویت پیوندهای خانوادگی و احساس تعلق به فرهنگ محلی را فراهم می‌کند.

این آیین همچنین ظرفیتی ارزشمند برای معرفی هرمزگان به‌عنوان مقصد گردشگری فرهنگی و دریایی دارد. گردشگران با حضور در سواحل و مشاهده یا مشارکت محدود در این آیین، با سبک زندگی و باورهای مردم محلی آشنا می‌شوند. از سوی دیگر، به دلیل آثار مثبت آیین بر آرامش روان و نشاط جسم، می‌توان آن را در قالب «گردشگری سلامت» نیز معرفی کرد.

خاستگاه این آیین از آن جا آمده است که مردم معتقدند، ماه صفر، ماه نحسی است که امکان وقوع رویدادهای ناگوار در آن زیاد است. بیت معروفی نیز زبان به زبان می‌چرخد که: «ماه‌ها همه خطر دارد، بدنامی ماه صفر دارد» و بر اساس همین باور، چهارشنبه آخر صفر می‌تواند مراسمی برای بدرقه این ماه و برگشتن به ایام شادی نیز تلقی شود زیرا مردم جامه تیره را از تن خارج می‌کنند و رخت سفید و رنگی بر تن می‌کنند.

آیین چهارشنبه آخر ماه صفر ریشه در باورهای محلی و تاریخ فرهنگی هرمزگان دارد. مناطق ساحلی خلیج فارس به‌واسطه نزدیکی به مسیرهای دریانوردی و فعالیت‌های صیادی، همواره با طبیعت و دریا پیوندی ناگسستنی داشته‌اند. این آیین، اگرچه شباهت‌هایی به چهارشنبه‌سوری دارد، اما ماهیت آن متفاوت است و بیشتر بر مفهوم نحسی‌زدایی و دفع بدی‌ها استوار است.

مردم ساحل خلیج فارس در چهارشنبه هر هفته و چهارشنبه آخر سال نیز با آب‌تنی در دریا، بدی‌ها و انرژی‌های منفی را به دریا می‌سپارند و از آن طلب خیر، برکت و نشاط می‌کنند. آب دریا در این آیین، نماد شفا، آرامش و نشاط است. آب‌تنی در خلیج فارس نه‌تنها به معنای دور کردن نحسی‌هاست، بلکه به اعتقاد مردم موجب سلامت جسم و آرامش روان می‌شود.

 

جنوب، جایی برای حظ بردن و جهانگرد شدن است

 

«سنگ فرش هر خیابان از طلاست» اثر «کیم وو چونگ» کره‌ای، نشانی اشتباهی برای جهان سوم است تا آن جوامع را از نعمت خداداد دریا دور نگاه دارد. خیابان، جوامع را مصرف‌گرا و محتاج می‌کند اما دریا، ثروت بی‌پایانی است که راه طلایی توسعه و ارتباطات کشورها از آن می‌گذرد. «دریا» می‌بخشد و بخشندگی را می‌آموزد. «دریا» صدها صنعت در دل خود دارد و میلیون شغل پایدار ایجاد کرده و می‌کند. باید بابت سال‌ها بی‌توجهی‌ به «دریا» عذرخواهی کنیم. التفات داشته باشیم که خُدا، «دریا» را آفریده تا کسی گرسنگی و تشنگی را تحمل نکند. تا رنج بیماری و بیکاری، کسی را نیازارد. تا مشقت، مفهومی نداشته باشد. وقتی ۷۰ درصد کره خاکی آب است نشان رحمت لایتناهی الهی است. هنگامی که ۵۰ درصد آب به صورت مشاع است، یعنی قانون عدل او اعمال شده است. زمانی که خالق جهان هستی، دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان(مکران) را به ما عنایت کرده است یعنی ایرانیان از رحمت خاصه خدا بهره مندند. فضل پروردگار، دو بال پرواز شمال و جنوب را به ایران بخشیده تا بر فراز آسمان گردشگری دریایی جهان پرواز کند. به اعتقاد من، «ایران» جهانی در ابعاد زرین و زیباست که تمام جاذبه‌های گردشگری دنیا، همه فصول و اقلیم‌ها و شاهکارهای طبیعی و غیرطبیعی دنیا را در دل دارد و جنوب، جایی برای حظ بردن و جهانگرد شدن است.

 

نماد فرهنگی سرزمین جنوب

 

«سندباد» نماد فرهنگ مردم این منطقه است که با استفاده از تجارب دریانوردی توانست فرهنگ و هنر این مرزو بوم را به جای جای جهان گسترش دهد و سفیر فرهنگی مردم خود باشد. «سندباد بحری» از بازرگانان هوشمند و دریانورد افسانه‌ای «بندرکُنگ» است که نام یکی از محله‌های اصلی و قدیمی این شهر نیز به نام این دریانورد نام گذاری شده است. برخی از پژوهشگران معتقدند که نام «سندباد» در داستان‌های هزار و یک شب، شروعی بر ادبیات کهن و سفرنامه نویسی در ایران زمین بوده است.

 

جاذبه های گردشگری بندر باستانی

«بندرکُنگ» از مراکز مهم حکومت پرتغالی‌ها؛ جاذبه‌های گردشگری، موسیقی سنتی، خوراک های بومی، ساحل زیبا، صنعت لنج سازی، لنج سواری، قایق‌های تفریحی، ورزش‌های آبی، جت اسکی، اسکی روی آب، شنا، ماهیگیری، فضای عکاسی، دوچرخه سواری، دره کلوت های زیبا، قلعه لشتان، موزه مردم شناسی، موزه شخصی محمد ابراهیمی، مجسمه لنج بومسی، پارک جنگلی، خانه هنرمندان، خانه صنایع دستی بانوان، ‌قلعه پرتغالی‌ها، خانه گلبتان، خانه یوسفی، برج مدور، برکه پنج تا، برکه دریا دولت،‌ بازار ماهی فروشان، کاروان سرا، جنگل‌های حفاظت شده آکاسیاتورتلیس و بزرگترین خور جنوب را در دل گرم خود دارد.

 

بندر تاریخی و گردشگر محور

 

«بندرکُنگ» در  آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و اینک مراحل ثبت جهانی‌اش را به عنوان دومین شهر این مرز پرگهر پس از یزد، دنبال می‌کند. بندری که تجارت با هند، بصره، ممباسا، زنگبار، کراچی و کشور‌های آفریقایی در تاریخ پر فراز و فرودش ثبت شده است. این بندر در ۱۶۵ کیلومتری باختری بندرعباس با ۲۰ هزار نفر جمعیت، چسبیده به بندر لنگه، راست قامت ایستاده است. سفر به این شهر تاریخی از طریق هوایی (فرودگاه بندرلنگه)، راه زمینی و دریای خلیج فارس به سهولت ممکن است.

 

غذای محلی جنوب، جاذبه خوشمزه گردشگری

 

گبولی گوشت و مرغ، بریانی، میگو سوخاری، ماهی برشته، هواری میگو، کاتغ ماهی (قلیه ماهی)، نان محلی، هریسه، باقلا، نخودپذیرایی، شیرینی محلی حلوا، شکلمه همراه با قهوه، دسرهای محلی سوراغ و مهیاوه و نان‌های سنتی، خوراکی‌های تند و پر ادویه و … در نوع خود دیوانه کننده است. عطر و بوی سحرآمیز طبخ ماهی برشته، پودینی، فست‌فودهای دریایی، دلربا و به قول نسل جوان، هوش پران است.

 

جهانشهر تالابی بندرخمیر

 

بندر تاریخی «خَمیر» بزرگترین سکونت‌گاه در جوار تالاب «خور خوران» بزرگترین تالاب دریایی خاورمیانه و دارای وسیع‌ترین جنگل‌های حرا ایران است. این شهرستان در سال ۲۰۲۱ به عنوان شهر یادگیرنده یونسکو انتخاب شد، این شهر هم اکنون به عنوان یکی از الگوهای توسعه پایدار و مبتنی بر مشارکت مردم در ایران و دنیا شناخته شده است.

«بندر خَمیر» نخستین شهر تالابی ایران یکی از شهرهای زیبای استان هرمزگان در فاصله ۹۵ کیلومتری جنوب غربی بندرعباس و ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرلنگه واقع شده و مرکز شهرستان خمیر است.

این شهر علاوه بر تالاب و جنگل‌های حرا(از ۲۵ هزار هکتار جنگل حرا در کشور بیش از ۲۰ هزار هکتار مربوط به استان هرمزگان است) جاذبه‌های طبیعت گردی منحصر به فردی مانند آبگرم‌ها، گنبدها، حوضچه‌های نمکی و آثار تاریخی شاخصی، مانند قلعه تاریخی و«پُل لاتیدان» به عنوان طولانی‌ترین پل تاریخی ایران را در خود جای داده‌است که می‌تواند گردشگران فراوانی را جذب کند.

سواحل، جزایر و بنادر مسحور کننده هرمزگان نیز با سوق دادن به سوی سواحل و توسعه بازی‌های بومی و محلی در ساحل دریاها، زمینه جذب گردشگر دریایی در جنوبِ جذاب است.

 

۷ استان با حدود ۶ هزار کیلومتر ساحل

 

درازای سواحل کشور حدود پنج هزار و ۸۰۰ کیلومتر است که ۸۹۰ کیلومتر آن در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان در شمال سرزمین ایران جان واقع است و چهار هزار و ۹۰۰ کیلومتر ساحل نیز در جنوب دوست داشتنی است. از مجموع ۱۹۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دریایی کل سواحل کشور حدود ۸۴۰ کیلومتر آن پیرامون جزایر توزیع شده و استان‌های گیلان، مازندران، گلستان، خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در شمال و جنوب کشور هفت استان ساحلی محسوب می‌شوند.

 

دریا، دوستی با دستان پر عاطفه

 

گنج پیدا و پنهان گردشگری دریایی در جنوب، معدن ناتمام ثروتی پایدار است

و همواره قابلیت خلق سرمایه خُرد و کلان دارد. طلوع آفتاب از قلب فیروزه‌ای خلیج‌فارس و غروب نارنجی آن بر دامان ابریشمی دریا، دیدن دارد. رقص آب در شب‌های مهتابی، دویدن موج بر شانه‌های شنی ساحل و تعارف نان برای پرندگان مهاجر، لذت غیرقابل توصیف گردشگری دریایی است. دیدار با دلفین‌ها، مساعدت به لاک پُشت ها، خاطره بازی با ماهی‌های رنگی، لمس صنایع دستی دریایی و همپای نسیم در تیاب قدم زدن را نمی‌شود با هیچ شور و شب پر عاطفه ای عوض کرد. دریا، دوستی است که دمای دستان و ضربان قلبت را افزایش می‌دهد.

ساحل زیبای شنی«مُکَسَر»(به معنی خرد شده) بندر مقام شهرستان بندرلنگه،  ساحل تماشایی و شاعرانه بندر «تِبِن» در شهر کوشکنار پارسیان، ساحل نقره‌ای و ساحل سرخ جزیره گردشگری و تاریخی هرمز، ساحل مرجانی جزیره کیش، ساحل «سورو» بندرعباس، ساحل تیاب خونسرخ بندرعباس،  ساحل«میرمهنا» کیش، ساحل بندرجاسک، جزیره لاوان، جزیره لارک، جزیره هندورابی، جزیره هنگام، جزایر ناز، جزیره ابوموسی و تالاب بین‌المللی «خور آذینی» سیریک با تنها درخت زنده‌زا  «چندل» در کشور؛ جزو سواحل، جزایر و بنادر مسحور کننده هرمزگان هستند.

 

سرزمین «اساطیری سیستان و بلوچستان» و تنها بندر اقیانوسی ایران

 

سرزمین «اساطیری سیستان و بلوچستان» زادگاه رستم دستان قهرمان حماسی شاهنامه فردوسی و دیار پهلوانان اسطوره‌ای ایران چون زال، سام  و یعقوب لیث صفاری است. تنها استان ایران که با پاکستان مرز مشترک داشته و ۳۰۰ کیلومتر مرز آبی با دریای مکران دارد و می‌تواند گردشگران بین‌المللی دریایی از کشور پاکستان، افغانستان، کشمیر و … را به این سرزمین جذب نماید.

رودخانه هیرمند، که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان در مواقع پرآبی را در خویش جای داده است و تنها بندراقیانوسی کشور، بندر شهید بهشتی چابهار نیز در این استان واقع شده، موقعیت طلایی گردشگری دریایی را فراهم می‌آورد.

سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود ۱۸۰ هزارو ۷۲۶ کیلومتر مربع، پس از استان کرمان دومین استان پهناور ایران می‌باشد و استعداد بالقوه‌ای برای ایجاد تفریحات سالم در سواحل، همچون راه‌اندازی آکواریوم دریایی، مسابقات مجسمه‌سازی با شن و ماسه، رستوران‌های دریایی، ایجاد مناطق حفاظت شده در دریا به منظور حفظ زیستگاه آبزیان، ایجاد اسکله‌های دریایی در مناطق چابهار، کنارک و زرآباد به عنوان نزدیک‌ترین نقطه این استان به تنگه هرمز و خلیج فارس، توسعه صنعت لنج‌سازی، راه‌اندازی زیردریایی کوچک ویژه توریسم برای گسترش گردشگری دریایی برخوردار است.

ساحل یا دره بریس در محدوده جنوب استان سیستان و بلوچستان، بین خلیج گواتر و بندر چابهار، روستایی به نام «دَرَک» وجود دارد که نام اصلی‌اش «دَرَگ» است. نقطه تلاقی کویر و دریا همین محدوده است که فوق‌العاده جذاب و کم نظیر است.

 

شبه جزیره چشم‌نواز بوشهر

 

بندر قهرمان پرور و باستانی بوشهر، یکی از بی‌نظیرترین جغرافیاهای جهان است. ۸ بندر گردشگری دیلم، گناوه، بوشهر، تنگستان، دشتی، دیر، کنگان و عسلویه و ۹۰۵ کیلومتر نوار مرزی با خلیج فارس و از سوی دیگر، شش منطقه پناهگاه حیات وحش خارگ، اثر طبیعی ملی خارگو، منطقه حفاظت شده حله، منطقه حفاظت شده مند، پارک ملی دیر نخیلو، پارک ملی نایبند با عرصه‌های دریایی و ساحلی، به انضمام جزایر خارک، خارکو و فارسی، فرصت فوق‌العاده‌ای برای جهانی شدن آن است.

سواحل چشم‌نواز و تالاب‌های دلربا، اکوسیستم های متنوع گیاهی و حیات وحش، اکوتوریسم ساحلی، آبزی پروری و شیلات، بنادر و صنعت حمل و نقل دریایی، جنگل حرا، موتورلنج‌ های گردشگری و ماهیگیری، قایق‌های تفریحی، جت‌ اسکی، مراکز اقامتی ساحلی و ساحل زیبای ریشهر، با یک مدیریت متعالی، کافی است تا بوشهر را به قطب گردشگری دریایی بین‌المللی تبدیل کند.

 

سرزمین اعجاب‌انگیز خوزستان

 

زیبایی‌های گردشگری آبی و دریایی دیرینه سرزمین خوزستان، بشر را متحیر می‌کند. «چغازنبیل» نخستین اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو و قدیمی‌ترین ساختمان مذهبی شناخته شده کشور در غرب رودخانه دز واقع است. مجموعه آبشارها و آسیاب های آبی یکی از بخش‌های سیزده‌گانه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر، رودخانه دست کند گرگر،  سد بند میزان و پل بند لشکر شوشتر، تالاب شادگان، تالاب هور العظیم (هویزه و سوسنگرد)، خور موسی بندر ماهشهر، آبشار شوی و چال کندی دزفول و ۳۰۰ کیلومتر سواحل دریایی در کرانه خلیج‌فارس و صدها جاذبه توریستی در پس کرانه‌های خلیج فارس،  هر گردشگری را مجذوب و انگشت به دهان خواهد کرد.

 

تنگه استراتژیک هرمز

 

تنگهٔ «هرمز» حلقه وصل خلیج فارس به دریای عمان است و در باریک‌ترین نقطه خود حدود ۲۱ مایل (۳۹ کیلومتر) عرض دارد. حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان از این گذرگاه حیاتی و استراتژیک می‌گذرد. این گلوگاه دریایی با درجه اهمیت ژئوپولیتیکی می‌تواند برای توریست دریایی جالب باشد.

 

جشنواره‌های موسیقی، جاذبه‌هایی پُر کشش

 

موسیقی‌های گرم و شاد جنوبی، موسیقی کار دریایی، جشنواره‌های موسیقی «خواجه عطا» در بندرعباس، جشنواره انبه و یاسمین گُل میناب، موسیقی جزیرتی قشم، جشنواره موسیقی کیش، فستیوال‌  موسیقی«کوچه» بوشهر، جشنواره موسیقی خوزستان، جشنواره موسیقی کارون، جشنواره موسیقی اقوام، جشنواره بین‌المللی موسیقی زیمل، جشنواره ملی و تخصصی موسیقی قیچک‌نوازی و جشنواره ملی موسیقی حماسی کمالان سیستان و بلوچستان و …

ساعت: ۱۰:۵۲ بعد از ظهر - ۱۴۰۴/۰۶/۲۹

بازدیدها: 56